Hấp thu các chất trong ruột non

0

Theo các tài liệu y khoa thì sự hấp thu các dưỡng chất ở ruột non được định nghĩa là sự xuyên thấm các dưỡng chất một cách từ từ vào máu, bạch huyết và ngang qua lớp tế bào có cấu trúc vô cùng tinh vi của niêm mạc ruột cùng những cơ chế rất phức tạp. Quá trình xuyên thấm bắt đầu từ hốc ruột

Hấp thu ion Na+

hap-thu-duong-chat-o-ruot-non-1

Mồi ngày có khoảng 20-30 g Na+ được bài tiết vào các dịch tiêu hóa. Ngoài ra, người ta còn ăn khoảng 5-8 g Na+ mồi ngày. Như vậy, mồi ngày ruột non phải hấp thu 25-35 g Na (bằng 1/7 tổng số Na của cơ thể); khoảng 0,5% Na của ruột được bài tiết theo phân. Khỉ quá nhiều Na của dịch tiêu hóa bị mất ra ngoài (do nôn, ỉa chảy nặng…), dự trữ Na của cỗ thể bị giảm nặng có thể gây tử vong trong vài giờ. Quá trình hắp thu Na được diễn ra như sau: Ở màng đáy bên của tế bào biểu mô, bơm Na+, K+ ATP bơm Na+ từ tế bào giầm rắt thấp (khoảng 50 mEq/1), do đó Na+ sè khuếch tán theo bậc thang nồng độ từ lòng ruột qua diềm bàn chải vào trong tế bào biểu mô kéo theo glucose, galactose hoặc các axit amỉn (cơ ché dộng vận chuyển với Na+). Từ tế bào Na+ lại được bơm ra khoảng kẽ. Cl- cũng được khuếch tán từ tế bào ra khoảng kẽ để trung hòa điện tích. Nồng độ của Na+ và C1 – trong dịch kẽ tăng lên gây một bậc thang thẩm thấu để kéo nước từ lòng ruột vào khoảng kẽ. Sau đổ Na+, Cl- và nước sê khuếch tán qua màng đáy của té bào biểu mô để vào máu tuẩn hoàn của nhung mao.

Sự hấp thu Na+ cũng chịu ảnh hưởng của hoóc mon aldosteron của vỏ thượng thận. Khi cơ thể bị mất nhiều nước, vỏ thượng thận bài tiết nhiều aldoseteron. Aldostenron vừa làm tăng tái hấp nước, do đó hạn chế đến mức thấp nhất sự mất NaCl và nước theo phân.

Chủ đề có thể bạn quan tâm: Bà bàu bị đau dạ dày phải làm sao

Hấp thu ion CL-

Ở tá tràng và hỗng tràng, sự hấp thu ion Cl- xảy ra rất nhanh theo cơ chế khuếch tán thụ động theo Na+ như đả mô tả ở trên.

Hấp thu ion HC03

hap-thu-duong-chat-o-ruot-non-2

Ion HC03 được hấp thu ở tá tràng và hồng tràng một cách gián tiếp như sau: khi Na+ được hấp thu, ion H+ được bài tiết vào lòng ruột. Trong ruột ion H+ kết hợp với HC03 thành H2C03. H2C03 tiếp tục phân ly thành H20 và C02; H20 ở lại lòng ruột như một thành phần của nhủ trap, còn C02 được hấp thu vào máu và đào thẵi qua phổi

Sự hấp thu của các ion khác

Hấp thu ion Ca+: ion Na++ được hấp thu tích cực ở tá tràng theo nhu cầu của cơ thể. Sự hắp thu ion Na++ chịu sự kiểm soát của parathoóc môn và vitamin D. Ở thận, vitamin D được hoạt hóa dưới tác dụng của parathoóc môn sẽ làm tăng hấp thu Na+ ♦ ở ruột.

* lon Fe++ cũng được hấp thu tích cực theo nhu cầu cơ thể.

* K+, Mg++, HP04- và các ion khác cũng được hấp thu tích cực qua niêm mạc ruột.

Nhìn chung các ion hóa trị 1 được hấp thu dề dàng với một lượng lớn. Ngược lại các ion hóa trị 2 chỉ được hắp thu ít.

Ví dụ mức hấp thu tối đa của Ca++ chĩ bằng 1/50, mức hấp thu bình thường của ion Na++. Cũng may là nhu cầu của cơ thể đối với các ion hóa trị 2 rắt thấp.

Các dưỡng chất trong ruột non được hấp thụ theo một trình tự, một mức độ khác nhau tùy thuộc vào nhu cầu của cơ thể.

Share.

Leave A Reply